Column - De kerk

Voor veel mensen is een oude kerk niet veel meer dan een stenen gebouw.
Voor toeristen ongetwijfeld een toeristische trekpleister, maar o zo kostbaar in onderhoud.
Is het nog wel de moeite waard om daar zó veel geld aan te besteden?
Ik kan die vraag alleen maar met een volmondig ‘ja’ beantwoorden.
Niet omdat ik met weemoed op het verleden terugkijk, maar wel omdat ik besef hoe belangrijk die kerk eeuwenlang is geweest in het leven van alledag.
Letterlijk en figuurlijk stond de kerk in het middelpunt van de samenleving.
Midden in het dorp gelegen viel er er in het gebouw altijd wat te beleven: de dagelijkse dienst, de doop van een kind, een huwelijksplechtigheid, een begrafenis om slechts enkele voorbeelden te noemen.

Door Albert Kort

Voorzieningen als onderwijs, sociale zekerheid en psychische hulp worden in onze tijd door de staat geregeld, tot ver in de negentiende eeuw was het de kerk die zich daarmee bezighield.
Het was geen psycholoog die mensen in geestelijke nood hielp, maar de pastoor bij wie de mensen in de biechtstoel hun hart luchtten.
De kerk ontfermde zich daarnaast over de talrijke arme dorpelingen.
En wie kon in die tijd niet zeggen dat zijn leven balanceerde op de rand van de afgrond?
Ziekte, ouderdom en werkloosheid lagen voortdurend op de loer en wie geen familieleden had om op terug te vallen, was op ondersteuning van de kerk aangewezen.
Dankzij de opbrengsten uit de vele collecten, giften en belastingen (de ‘tienden’, die boeren verplichtte 10% van hun opbrengst af te staan) beschikte de kerk over een aanzienlijk vermogen.

De kerk verzorgde ook het onderwijs, in die tijd slechts voor een handjevol mensen weggelegd, in de regel priesters of ambtenaren in opleiding.

De belangrijkste functie van de kerk was uiteraard de zorg voor het zielenheil.
De kerk was de noodzakelijke schakel tussen jou en het hiernamaals.
Zonder bemiddeling van de pastoor was er voor jou geen leven na de dood weggelegd en zonder hem kon je niet trouwen of worden begraven.
En een begrafenis was in die tijd een dagelijks gebeuren. De levensverwachting was namelijk extreem laag, om nog maar te zwijgen van de enorm hoge zuigelingensterfte.
Meer dan de helft van de pasgeborenen haalde het eerste levensjaar niet. De meeste mensen werden op het hof naast de kerk begraven. Belangrijke inwoners kregen een graf in de kerk zelf, de vele grafzerken in het gebouw getuigen ervan. Evenals het kerkgebouw zijn het monumentale restanten van het vroegere dorpsleven.