Ecologen doen onderzoek naar vleermuizen en vogels in gemeente

Kapelle - Wie de komende maanden in gemeente Kapelle vroeg op pad is of juist laat op de avond nog buiten loopt, kan ze zomaar tegenkomen: ecologen in oranje hesjes op de fiets. De gemeente laat van april tot oktober onderzoeken waar beschermde vogels en vleermuizen in de bebouwde omgeving voorkomen. Dat gebeurt niet voor de sier. De uitkomsten moeten het voor inwoners uiteindelijk makkelijker maken om hun woning te isoleren of te verbouwen, zonder beschermde diersoorten in de knel te brengen.

Volgens wethouder Siwart Mackintosh is dat precies de reden dat de gemeente het onderzoek laat uitvoeren. In gebouwen leven soorten als vleermuizen, huismussen, spreeuwen en zwaluwen. Die zitten bijvoorbeeld onder dakpannen, in spouwmuren of op andere plekken in en rond woningen. Omdat deze dieren en hun verblijfplaatsen beschermd zijn, kan dat gevolgen hebben voor plannen van inwoners om hun huis aan te pakken. “We vinden het belangrijk dat mensen hun woning isoleren”, zegt Mackintosh. “Maar wel op een natuurvriendelijke manier. Met dit onderzoek willen we die twee dingen beter bij elkaar brengen.”

Doel van het onderzoek

Normaal gesproken moeten inwoners die hun woning willen isoleren of verbouwen in sommige gevallen zelf ecologisch onderzoek laten uitvoeren. De gemeente wil dat met deze aanpak deels voor zijn. Door nu op grotere schaal in kaart te brengen waar beschermde soorten zitten, ontstaat er volgens Mackintosh een basis waarmee inwoners straks minder zelf hoeven uit te zoeken. Dat moet tijd en geld schelen.

De gegevens uit het onderzoek worden later geanalyseerd en gebruikt voor een regeling waarmee inwoners eenvoudiger verder kunnen met bijvoorbeeld spouwmuurisolatie of andere verduurzamingsmaatregelen. Ook wil de gemeente, waar dat nodig is, compenserende maatregelen treffen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het creëren van nieuwe verblijfplaatsen voor dieren als bestaande plekken verdwijnen.
“Wat wij hiermee gaan doen, is zorgen dat inwoners in ieder geval dat ecologisch onderzoek niet meer zelf hoeven uit te laten voeren”, zegt Mackintosh. “Het scheelt tijd en geld. En waar mogelijk gaan we ook al aan de slag met compenserende maatregelen.”

Volgens de wethouder is het onderzoek geen wettelijke verplichting, maar wel een bewuste keuze van de gemeente. Als Kapelle dit niet zou doen, zou dat volgens hem juist meer drempels opwerpen voor inwoners die hun woning willen verduurzamen. De resultaten van het onderzoek moeten in principe tien jaar bruikbaar zijn, al kan in de tussentijd nog wel monitoring of aanvullend onderzoek nodig zijn.

Onderzoek op straat

Het onderzoek wordt uitgevoerd door ecoloog Peter Sinke en collega’s. Zij richten zich op zogenoemde gebouwbewonende soorten. Voor huismussen gebeurt dat vooral in de ochtend. Voor vleermuizen ligt dat anders: die worden juist rond zonsondergang of in de late avond actief, waardoor de onderzoekers dan op pad gaan. Volgens Sinke is dat nodig om goed te kunnen zien waar dieren precies verblijven. Bij huismussen zijn dat nesten onder dakranden of dakpannen. Bij vleermuizen gaat het onder meer om kraamverblijven, plekken waar meerdere dieren samenkomen en jongen grootbrengen. “Die locaties willen we beschermen”, zegt hij. “Want als je daar zonder maatregelen gaat isoleren, dan verdwijnt zo’n verblijfplaats.”

Om die plekken te vinden, rijden de ecologen door woonwijken en steegjes en langs parken. Ze doen dat op de fiets en dragen oranje hesjes. Met batdetectors en warmtebeeldcamera’s proberen ze te achterhalen waar vleermuizen uitvliegen en waar ze zich ophouden. In de onderzochte wijken komen ze gedurende het seizoen meerdere keren terug. Volgens Sinke kan het daardoor gebeuren dat inwoners in een periode van ongeveer een half jaar om de veertien dagen een onderzoeker in hun buurt zien.
Dat kan op opvallende tijdstippen zijn. “We beginnen bij zonsondergang”, zegt Sinke. “En de ochtendrondes beginnen juist heel vroeg, soms rond vier uur.” Juist daarom wilde de gemeente inwoners op tijd uitleg geven over het onderzoek. De bedoeling is volgens Mackintosh dat mensen begrijpen wat er gebeurt en niet schrikken als ze op ongebruikelijke uren iemand zien rondkijken in de openbare ruimte. De ecologen komen daarbij niet zomaar op privéterrein. Ze blijven volgens de gemeente in de openbare ruimte.

Volgens Sinke levert het onderzoek op straat nu al reacties op. Mensen spreken hem aan en vragen wat hij aan het doen is. Vaak blijft het niet bij nieuwsgierigheid alleen. Inwoners vertellen ook geregeld dat zij zelf vleermuizen zien vliegen of denken dat er ergens in hun huis een verblijfplaats zit. “Je krijgt ook wel wat tips van mensen”, zegt hij. “Dat helpt.”

Voor de gemeente blijft het belangrijkste doel dat inwoners straks makkelijker aan de slag kunnen met isolatie en verbouwen, zonder dat beschermde soorten in de verdrukking komen. Of zoals Mackintosh het samenvat: “We moeten inwoners helpen om die verduurzamingsopgave op een natuurvriendelijke manier uit te voeren.”