Column - Het ongewisse Oranjegevoel

Op de ranglijst van oudste volksliederen heeft Nederland slechts zilver. Het goud is voor Japan. Voetbalinternationals zingen het volkslied nooit uit volle borst mee. ‘Da’s logisch’, hoort u nummer 14 zeggen, ‘de tekst van het Wilhelmus is immers voor de mééste Nederlanders volkomen onbegrijpelijk’. 

Door columnist Rob Rijkschroeff

Sinds 1932 is het Wilhelmus onze nationale hymne. Dit opstandlied stamt uit het begin van de 80-jarige Oorlog (1568-1648), toen de Lage Landen in opstand kwamen tegen de onderdrukking van de katholieke Spaanse koning Filips II. In 1567 had hij zijn ‘IJzeren Hertog’ Alva naar de Nederlanden gestuurd. Doel: orde op zaken stellen, nadat hier in 1566 de Beeldenstorm was losgebarsten. Willem van Oranje groeide langzaam uit tot een verzetsheld en hét symbool van de opstand tegen Spanje. 

De doorsnee voetbalsupporter komt in zijn Willem-van-Oranje-besef niet verder dan voetbalicoon Willem van Hanegem, WK Duitsland, 1974. En het verzet tegen Spanje roept triomfrijke herinneringen op aan de 1-5 overwinning tijdens het WK in 2014 in Brazilië, de optimale revanche voor de verloren finale in Zuid-Afrika in 2010.
We horen het volkslied. De camera glijdt langs onze nationale voetbalhelden. Je ziet wat lippen bewegen, je hoort af en toe -door gebrek aan lip trills- wat vals gekraai.
Een ander zingt uit de maat. In helaas al te diep gewortelde spreektaal: Het echte Oranjegevoel -ultieme uiting van nationale trots- ‘mist’.
Het archaïsch woordgebruik zaait twijfel: zing je Duitsen of Dietsen, dood of doet? En wat betekent toch onverveerd? Ook heeft geluid in een stadion gewoon veel tijd nodig om zich te verplaatsen; de zang loopt daarom nooit synchroon met de muziek.

Toch raak je ook niet in vervoering van een tekst als:
Stamp op de grond en klap maar mee 
Hupsa-hupsa-hupsakee

Weet: een beroepsvoetballer zit echt niet te wachten op dat volkslied. Hij is gefocust op de wedstrijd. Wil gewoon een lekker potje voetballen, de toeschouwers vermaken, roem oogsten en véél geld verdienen.

U allen een sportief en succesvol WK gewenst en hopelijk moeten we niet té snel aan de oranjebitter!