‘Als er niets meer binnenkomt, komt muziek wél binnen’

Kapelle - De Zeeuwse pianist Netty Dijkstra-Geuze en zangeres Mirella Kramer vormen sinds bijna twee jaar een muzikaal duo. Met hun concerten trekken de twee onder meer langs diverse zorginstellingen in Zeeland. Hun doel: mensen raken, herinneringen oproepen en hen even uit hun dagelijkse wereld halen.

Door Doortje Klinkenbergh

Netty Dijkstra is geboren in Zeeland en woont al jaren in Rotterdam. Mirella Kramer werd geboren in Rotterdam, maar heeft Zeeuwse wortels in Bruinisse en Brouwershaven en woonde vanaf haar vijftiende op Schouwen-Duiveland. De liefde voor muziek delen de twee al hun hele leven: Dijkstra als pianist, Kramer als zangeres. De twee leerden elkaar kennen in een Huis van de Wijk, waar Dijkstra pianoles geeft en Kramer bewegingslessen verzorgt. “Ik was op zoek naar iemand voor mijn ouderengroep en Mirella was toevallig op zoek naar een pianiste”, vertelt Dijkstra.

Tijdens de kerstperiode viel er vervolgens een muzikant uit en besloten de twee samen een optreden te verzorgen. Dat bleek het begin van een succesvolle samenwerking. “We zijn toen als een speer met een kerstrepertoire aan de slag gegaan. We hebben bijna iedere dag van 5 tot en met 24 december opgetreden.”

De muzikale klik was er meteen. Inmiddels hebben ze ruim vijftig concerten achter de rug. “Als je met iemand musiceert, is die klik natuurlijk het allerbelangrijkste”, zegt Dijkstra. Kramer vult aan: “We vinden het allebei gewoon ontzettend leuk. We hebben veel optredens en willen ook veel optredens.”

Muziek als ingang naar herinneringen

Hun repertoire is minstens zo veelzijdig als hun muzikale achtergrond. Ze zingen Nederlandse luisterliedjes, maar ook Franse, Duitse, Engelse, Portugese en Spaanse nummers. Herkenning speelt daarbij een belangrijke rol. “Het zijn mooie luisterliedjes, waarin veel mensen iets herkennen”, vertelt Kramer. “Maar we proberen ook nét even anders te zijn. Niet alleen de bekende ‘Tulpen uit Amsterdam’.”

Een belangrijk deel van hun optredens vindt plaats in verzorgings- en verpleeghuizen. Dijkstra werkte eerder als activiteitenbegeleider in de ouderenzorg en kent daardoor veel locaties. Kramer houdt zich al jaren bezig met bewegen en ontspannen voor ouderen. Muziek hoort volgens haar vanzelfsprekend bij een vitaal en betrokken leven. “Je wilt ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk goed in deze maatschappij blijven staan”, zegt ze. “Muziek hoort daar voor mij bij. Luisteren, erop dansen, maar ook gewoon live naar muziek luisteren.”

Tijdens de optredens zien ze regelmatig wat muziek kan losmaken. Zo zat onlangs een oudere vrouw op de eerste rij die bij binnenkomst teruggetrokken en apathisch leek. Tijdens het concert begon ze plotseling volop mee te zingen met liedjes van Toon Hermans en Herman van Veen. Na afloop vertelde een begeleider dat de vrouw pas enkele dagen eerder, zwaar vereenzaamd, was opgenomen. “Ze had eigenlijk nog helemaal geen contact gehad, maar door de muziek kwam ze los”, vertelt Kramer. “Dan weet je echt: hiervoor doe ik het.”

Ook een man die na afloop van een ander concert naar Kramer toekwam, maakte indruk. Tijdens een nummer van Liza Minnelli had hij zichtbaar zitten genieten. “Hij zei: ‘Jij hebt me laten reizen.’ Hij was in gedachten teruggegaan naar de film Cabaret, die hij vroeger had gezien. Hij had echt de tijd van zijn leven.”

‘Je wilt iets in beweging brengen’

Juist bij mensen met dementie kan muziek volgens het duo een belangrijke ingang zijn. “Als communicatie wegvalt, wordt muziek des te belangrijker”, zegt Kramer. “Als er niets meer binnenkomt, komt muziek wél binnen.”

Daarom vinden de twee dat er in zorginstellingen meer ruimte voor muziek mag zijn. “Als mensen niet meer zelf naar een theater of concert kunnen, hebben ze die keuze niet meer”, zegt Kramer. “Dan is het een gemiste kans als er weinig wordt aangeboden.”

Naast de zorginstellingen zoeken Dijkstra en Kramer inmiddels steeds meer de cultuursector op. Zo traden ze ook al op met jazzrepertoire voor een regulier publiek. Toch blijft de kern van hun optredens hetzelfde: contact maken. “Het mooiste is als mensen anders de zaal uitgaan dan dat ze binnenkwamen”, zegt Kramer. “Als ze iets hebben gevoeld, gehoord of beleefd waardoor ze zich goed voelen.”

En dat kan soms heel klein zijn: een glimlach, een herinnering of iemand die ineens uit volle borst meezingt. “Je wilt iets in beweging brengen bij mensen”, zegt Kramer. “Ze even uit hun dagelijkse sleur halen. Als dat lukt, dan weet je waarvoor je het doet.”