De kerncentrale in Borssele.
De kerncentrale in Borssele. Provincie Zeeland

Kernreactoren bieden voorlopig weinig voordeel

Borsele – Kleine kernreactoren, de zogeheten Small Modular Reactors (SMR’s), lijken op het eerste gezicht interessant voor industriegebieden als het Sloegebied en Dow in Terneuzen. Toch blijkt uit een nieuw rapport van adviesbureau HaskoningDHV dat deze reactoren Zeeland de komende decennia weinig opleveren. Dat staat haaks op de boodschap van het kabinet, dat juist spreekt over ‘potentie’ van SMR’s na 2035.

De onderzoekers keken specifiek naar de Schelde-Deltaregio, waar ook Borsele, het Sloegebied en Dow onder vallen. Hun conclusie: Zeeland heeft in de toekomst eerder te veel dan te weinig elektriciteit. Door de kerncentrale in Borssele, de snelle groei van windparken op zee en plannen voor nieuwe kerncentrales ontstaat richting 2050 een structureel stroomoverschot. Extra elektriciteit uit SMR’s zou vooral moeten worden geëxporteerd en voegt voor de regio weinig toe.

Vaak wordt gezegd dat SMR's vooral interessant zijn om industrie van warmte te voorzien. Maar ook daar zet het rapport vraagtekens bij. De kleine reactoren die op korte termijn beschikbaar zouden zijn, leveren warmte van maximaal 300 graden. Dat is te laag voor veel industriële processen, zoals die bij Dow. Reactor­typen die wél heet genoeg zijn, worden pas na 2040 verwacht en bestaan nu vooral nog op papier.

Beschermde natuurgebieden

Ook de ruimte in Zeeland is een probleem. Vrijwel alle onderzochte locaties liggen in of vlak bij beschermde natuurgebieden. In het Sloegebied en bij Dow is technisch gezien nog enige ruimte, maar daar spelen zorgen over veiligheid, hoogwaterbescherming, natuur en beschikbare ruimte. ‘Een plek vinden is allesbehalve eenvoudig’, stellen de onderzoekers.

Daarnaast is de prijs een grote onzekerheid. Wereldwijd draait nog geen enkele commerciële SMR. De kosten zijn gebaseerd op berekeningen, niet op praktijkervaring. Bedrijven zijn daarom terughoudend om te investeren, zeker omdat ze zich voor 30 tot 40 jaar vast moeten leggen. Volgens het rapport stappen bedrijven alleen in als de overheid een groot deel van de risico’s overneemt.

Tot slot blijkt ook het vergunningstraject niet sneller dan bij een grote kerncentrale. Een SMR valt onder dezelfde strenge regels en procedures. Alleen al het kiezen van een geschikte locatie kan jaren duren.

Alles bij elkaar laat het rapport zien dat SMR's voorlopig geen concrete oplossing zijn voor de energie- of warmtevraag van bedrijven in het Sloegebied of bij Dow. Waar het kabinet spreekt over kansen, zien de onderzoekers vooral onzekerheden. Voor inwoners en werknemers in de regio betekent dit dat kleine kernreactoren voorlopig geen zichtbare rol gaan spelen in het Zeeuwse energielandschap.