Zeegroentesnijders geraakt door nieuw snijseizoen
Zeeland - In november kondigde Provincie Zeeland aan dat het snijden van zeegroente voortaan alleen nog is toegestaan buiten het broedseizoen. Op basis van de natuurwetgeving wordt het snijseizoen vastgesteld in een periode van 15 juli tot en met 31 augustus. Voor Zeeuwse zeegroentesnijders heeft dat grote gevolgen voor een traditie die vaak al generaties lang wordt doorgegeven.
Door Sarah Klopmeijer
De maatregel volgt op een natuurtoets van adviesbureau Arcadis. Daaruit blijkt volgens de provincie dat snijden in het broedseizoen kan leiden tot overtreding van wetgeving voor soortenbescherming. Het verlenen van vergunningen in die periode is juridisch niet toegestaan. Buiten het broedseizoen blijft het snijden volgens de provincie wel mogelijk, met vergunning en onder bestaande voorwaarden.
Gevolgen voor snijders
Voor zeegroentesnijder Andy van de Velde komt de wet hard aan. Hij snijdt al ruim zestig jaar zeegroenten op de Zeeuwse schorren en nam namens snijders deel aan een provinciale werkgroep waarin ook terreinbeherende organisaties, Rijkswaterstaat en het waterschap zaten. Volgens hem raakt de aanpassing de kern van het snijden: het moment waarop de groenten geschikt zijn voor consumptie.
“Zeekraal en lamsoor zijn in het voorjaar jong en mals,” zegt Van de Velde. “Later in de zomer worden ze houtiger en bitterder.” Hij verwacht dat veel snijders daardoor geen gebruik meer zullen maken van een vergunning, ook al is snijden formeel toegestaan. “Dan verdwijnt het snijden vanzelf, zonder dat het expliciet wordt verboden.”
Van de Velde benadrukt dat snijders zich bewust zijn van de natuurwaarden in het gebied. Volgens hem wordt er in de praktijk zorgvuldig omgegaan met broedende vogels.
Nesten die worden aangetroffen, worden door de snijders gemarkeerd en gemeden. “Iedereen blijft daar vandaan,” zegt hij. “We komen daar niet om schade te veroorzaken, maar omdat we juist van die natuur houden.”
Naast de nieuwe snijperiode verdwijnt ook snijgebied ’t Stelletje. Volgens de provincie kan daar de aanwezigheid van de beschermde Noordse woelmuis niet worden uitgesloten. Omdat verstoring van die soort niet is toegestaan, wordt het gebied vanaf volgend jaar gesloten voor snijden. Voor snijders betekent dat opnieuw minder ruimte.
Gebonden aan wetgeving
Gedeputeerde Wilfried Nielen begrijpt dat het besluit impact heeft. Tegelijkertijd stelt hij dat de provincie geen keuze had. Volgens hem volgt de verplichting rechtstreeks uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. “Als uit onderzoek blijkt dat snijden in het broedseizoen niet mag, dan kan ik daar niet van afwijken,” zegt hij. “Als we ons niet aan de wet houden, wordt de traditie juist bedreigd in haar voortbestaan.”
Nielen erkent dat de zeegroenten in het voorjaar van betere kwaliteit zijn. “Daar hebben de snijders gelijk in,” zegt hij. Toch ziet hij geen juridische ruimte om het snijden in die periode toe te staan. Volgens hem blijft het mogelijk om ook later in het seizoen te snijden, bijvoorbeeld door het oogsten van jonge toppen.
Om de traditie en natuurbeleving toch ruimte te blijven geven, wijst de provincie op een pilot bij Deltapark Neeltje Jans. Deze locatie ligt buiten Natura 2000-gebied en biedt daardoor mogelijkheden om daar tijdens het broedseizoen te snijden. De pilot loopt nog. Daarnaast zegt gedeputeerde Wilfried Nielen open te staan voor suggesties vanuit de snijders: "Als er een zeegroentesnijder bij mij komt en zegt: daar ligt een prachtig gebied om zeegroenten te snijden, dan zullen wij dat zeker overwegen,” aldus Nielen. Tegelijkertijd benadrukt hij dat het vinden en geschikt maken van nieuwe locaties ingewikkeld is en binnen de wettelijke kaders moet gebeuren.
Emotie versus regels
Voor Van de Velde en andere snijders gaat het besluit verder dan alleen regelgeving. Hij zegt zich geraakt te voelen doordat hun kennis en ervaring in het veld volgens hem onvoldoende worden meegewogen. Tegelijkertijd geeft hij aan dat hij begrijpt dat de provincie zich aan de wet moet houden. "Maar het doet pijn,” zegt hij. "Alsof onze kennis en ervaring er niet toe doen.” Volgens Van de Velde raakt het besluit daarmee meer dan alleen het snijden van zeegroenten. "Dit is iets waar mensen hun hele leven mee bezig zijn geweest... Een traditie die wij generatie op generatie doorgeven.”
De zeegroentesnijder probeerde dat signaal zichtbaar te maken door Zeeuwen op te roepen een vergunning aan te vragen, ook als zij geen gebruik meer zouden maken van het snijseizoen. De aanvraagtermijn is inmiddels verstreken, maar voor hem ging het vooral om bewustwording. "Dit is een blauwdruk voor de toekomst,” zegt hij. "Niet alleen voor het snijden, maar voor hoe Zeeuwen hun omgeving mogen gebruiken." Die zorg raakt volgens Van de Velde meer dan alleen het snijden van zeegroenten: "Het gaat om leefgenot,” zegt hij. "We wonen in een natuurlijke omgeving. Als je daar niet meer mag komen, wordt de natuur iets van achter een bordje.”